Przejdź do treści
  1. Start
  2. Fiordy
  3. Kjeragbolten

Kjeragbolten: kamień nad fiordem, szlak i dojazd

Kjeragbolten to głaz zaklinowany w szczelinie góry Kjerag, nad przepaścią o głębokości 984 metrów. Ten tekst pokazuje, jak dojechać przez Lysebotn, ile trudności ma szlak, kiedy jechać i jak bezpiecznie stanąć na kamieniu.

Redakcja Odkryj Norwegię, , 5 min czytania

Kjeragbolten
Fot. hakonthingstad (Flickr), CC BY-SA 2.0

Czym jest Kjeragbolten i gdzie leży?

Kjeragbolten to głaz zaklinowany w szczelinie góry Kjerag, w gminie Sandnes, w hrabstwie Rogaland na południowym zachodzie Norwegii. Kamień ma około 5 metrów sześciennych objętości i wisi nad przepaścią głęboką na 984 metry. Leży na południowy zachód od wioski Lysebotn, tuż na południe od Lysefjordu. Sam fiord ma 42 kilometry długości, a jego skaliste ściany opadają niemal pionowo ponad 1000 metrów do wody. Nazwa fiordu oznacza jasny fiord i pochodzi od jasnych skał granitowych na jego brzegach. Więcej o całym fiordzie znajdziesz w przewodniku o Lysefjordu, który dobrze uzupełnia wizytę przy kamieniu.

Głaz zaklinowany w skalnej szczelinie nad przepaścią i widokiem na fiord w górach.
Kjeragbolten, głaz zaklinowany w szczelinie skalnej na masywie Kjerag Fot. Oiiisann, CC BY-SA 4.0

Skąd się wzięła skała nad przepaścią?

Kjeragbolten jest depozytem lodowcowym, czyli materiałem niesionym przez lodowiec, który zostawił go w szczelinie. Region Rogaland leży w słabej strefie tektonicznej, dlatego rzeka mogła wyżłobić piaskowcowe góry. Podczas zlodowaceń w Skandynawii lód pokrywał cały kraj, a między nimi wody roztopowe wielokrotnie kształtowały dolinę. Po ostatnim zlodowaceniu poziom morza wzrósł i zalał fiordy. Przy Kjeragbolten odbicie skał po stopniowym ustępowaniu lodu było szybsze niż podnoszenie się wody, dlatego głaz utknął w obecnym położeniu. Kamień leży więc w miejscu ukształtowanym przez lód i ruch skał.

Ile trudności ma szlak na Kjerag?

Szlak zaczyna się przy Øygardstølen, na drodze Lysevegen. Trasa ma około 10 kilometrów i przewyższenie 570 metrów. Zaleca się dobre buty i dobrą kondycję fizyczną, zwłaszcza na podejściu. Szczyt Kjerag wznosi się na 1110 metrów nad poziomem morza, a z góry widać fiord i wąską dolinę. Sam kamień da się osiągnąć bez sprzętu wspinaczkowego, ale ścieżka prowadzi blisko krawędzi skał. Szlak nie jest trasą dla kogoś, kto chce tylko krótkiego spaceru. Wspinacze i skoczki BASE też przychodzą w to miejsce, więc na ścieżce bywa tłoczno. Porównanie różnych tras w Norwegii znajdziesz w tekście o górach w Norwegii.

Jak dojechać przez Lysebotn?

Lysebotn leży na wschodnim krańcu fiordu, w bardzo odizolowanej dolinie. Dojazd jest możliwy na dwa sposoby: łodzią albo drogą Lysevegen. Droga ma 29 kilometrów długości i podnosi się ponad 900 metrów. Prowadzi przez 27 zakrętów serpentyn, w tym jeden w tunelu o długości 1103 metrów. Najwyższy punkt drogi to 932 metry nad poziomem morza. Od strony gminy Sirdal w hrabstwie Agder droga wiedzie do Lysebotn. Od strony wody łodzie dopływają z Stavanger, z Lauvvik w gminie Høle i z Forsand. Przepływają pod klifem Preikestolen. Rozkład łodzi zmienia się, więc aktualny rozkład łodzi do Lysebotn sprawdź na stronie przewoźnika.

Nabrzeże promowe i czerwone budynki w Lysebotn na tle stromych gór
Lysebotn, przystań promowa u wylotu fiordu na tle górskich szczytów Fot. Selmer van Alten from Rotterdam, Netherlands, CC BY 2.0

Co zobaczyć w Lysebotn i okolicy?

Lysebotn to niewielka wieś, a większość jej mieszkańców pracuje przy pobliskich elektrowniach wodnych Lyse i Tjodan, które wbudowano w góry. W Lysebotn jest własny kemping, pensjonat typu bed and breakfast i domki turystyczne. Latem działają zorganizowane wyprawy kajakowe. W pobliżu wioski są punkty startowe szlaków w rejonie Lyseheiane. We wsi stoi kaplica Lyse z 1961 roku. Dawniej działała tu szkoła, dziś już zamknięta. Elektrownie zasilają prądem ponad 100 000 osób, więc wieś jest bardziej miejscem pracy niż kurortem.

Kiedy jechać? Sezon i pogoda w Lysebotn

Droga Lysevegen działa tylko latem, kiedy nie ma lodu. Zimą jest zamknięta. Szlak na Kjerag jest zwykle dostępny od czerwca do września. Poniższa tabela pokazuje średnią dobową temperaturę i opady w Lysebotn w poszczególnych miesiącach.

Miesiąc Średnia dobowa temperatura (°C) Opady (mm)
Styczeń 2,1 266
Luty 1,7 228
Marzec 3,2 184
Kwiecień 7,2 108
Maj 10,6 94
Czerwiec 13,5 102
Lipiec 15,6 123
Sierpień 15,7 164
Wrzesień 12,6 198
Październik 8,5 237
Listopad 5,5 250
Grudzień 2,6 286
Rok 8,2 2240

Najcieplej jest w lipcu i sierpniu, a najchłodniej w lutym. Najwięcej opadów przypada na grudzień, a najmniej na maj. Daty otwarcia drogi warto sprawdzić przed wyjazdem.

Jak bezpiecznie stanąć na kamieniu?

Kamień można wejść z boku, bez wspinania. Pod nim jest przepaść głęboka na 984 metry, więc każdy ruch trzeba wykonywać spokojnie. Dobrze wybrać dzień bez opadów, bo mokra skała jest śliska. Nie wchodź na kamień w pośpiechu i nie zabieraj ze sobą dzieci bez stałej opieki. Kjeragbolten jest popularnym miejscem skoków BASE. Wypadki podczas tych skoków zdarzają się tam regularnie, dlatego nie stój w pobliżu miejsca, z którego skaczą osoby z lotniami. Zostaw sobie czas na spokojne zejście, bo zmęczenie po podejściu zwiększa ryzyko potknięcia się.

Jak wygląda kolejka do zdjęcia?

Kjeragbolten jest bardzo chętnie fotografowany, więc przy kamieniu tworzą się kolejki. Czas oczekiwania bywa różny, od kilku minut do dłuższego stania, zależnie od pory dnia i liczby osób na szlaku. Lepiej przygotować aparat lub telefon zanim dojdzie się do krawędzi. Pomocne bywa też:

  • unikanie czekania w kolejce na samym brzegu przepaści,
  • wcześniejsze ustalenie kadru, żeby nie tracić czasu na kamieniu,
  • zrobienie zdjęcia szybko, żeby zrobić miejsce kolejnej osobie.

Kjeragbolten w kulturze i filmach

Kamień stał się znany dzięki filmowi Where the Hell is Matt z 2006 roku. Podróżnik Matt Harding tańczył na tym głazie, a nagranie szybko rozeszło się po internecie. Kjeragbolten pojawił się też w tamilskim filmie Ko z 2011 roku. Piosenka Amali thumali pokazuje tam parę bohaterów stojących na tej skale. Fiord był znany już wcześniej. Victor Hugo odwiedził go w 1866 roku i opisał w powieści o morzu, zachwycając się widokiem jego ścian. Dziś ludzie przyjeżdżają tu głównie po widoki i zdjęcia, a nie dla samego kamienia.

Ile czasu zarezerwować na wyjazd?

Sama wizyta przy kamieniu zajmuje mniej czasu niż dojazd i szlak. Podejście na Kjerag to około 10 kilometrów, więc cały dzień warto zaplanować z zapasem. Zejście jest zwykle szybsze niż wejście, ale zmęczenie bywa większe. Osobna wyprawa na Preikestolen to około dwóch godzin marszu z parkingu, a powrót zajmuje 1,5 do 2 godzin. Stavanger leży około 25 kilometrów na zachód od Lysefjordu, więc wiele osób wybiera go jako bazę. Z miasta łatwo dopłynąć łodzią do Lysebotn albo na Preikestolen. Warto też zobaczyć katedrę z około 1125 roku, najlepiej zachowaną średniowieczną katedrę w Norwegii, oraz Gamle Stavanger z drewnianymi domami.

Od czego zacząć planowanie?

Najpierw wybierz sposób dojazdu: samochodem drogą Lysevegen albo łodzią z Stavanger, Lauvvik lub Forsand. Potem sprawdź daty otwarcia drogi i rozkład łodzi, bo oba zmieniają się z roku na rok. Wybierz dzień bez opadów, weź dobre buty i ubranie na zmienną pogodę. Pamiętaj, że szlak ma 570 metrów przewyższenia. Jeśli po wizycie w Lysebotn chcesz zobaczyć inny rodzaj krajobrazu, zajrzyj do tekstu o lodowcu Briksdal. Dla bardziej wymagającego szlaku górskiego zobacz Besseggen w Jotunheimen.

Pytania o Norwegię

Czy do Kjeragbolten potrzebny jest sprzęt wspinaczkowy?

Nie, kamień da się osiągnąć bez sprzętu wspinaczkowego. Pod nim jest jednak przepaść, więc trzeba zachować ostrożność.

Czy droga do Lysebotn jest otwarta przez cały rok?

Nie, droga Lysevegen działa tylko latem, kiedy nie ma lodu. Aktualne daty otwarcia Lysevegen znajdziesz na oficjalnej stronie norweskiego zarządu dróg.

Czy da się dojechać do Lysebotn bez samochodu?

Tak, do Lysebotn dopływa się łodzią z Stavanger, Lauvvik lub Forsand. Połączenia zmieniają się, więc sprawdź je przed wyjazdem.

Jak wysoka jest przepaść pod kamieniem?

Przepaść pod Kjeragbolten ma 984 metry głębokości.

Czy na Kjeragbolten można zobaczyć skoki BASE?

Tak, miejsce jest popularne wśród skoczków BASE. Nie stój w pobliżu ich strefy startu.

Jaką kondycję trzeba mieć na szlak na Kjerag?

Trasa ma około 10 kilometrów i 570 metrów przewyższenia. Zaleca się dobre buty i dobrą kondycję fizyczną.

Przekaż dalej: E-mail Facebook

Obok tego tekstu

Kjeragbolten: wycieczki i bilety link partnerski