
Czym jest Preikestolen i skąd ta nazwa?
Preikestolen to stroma skała, która wznosi się na 604 metry nad wodą. Leży na zachodnim brzegu Lysefjordu, w gminie Strand, w hrabstwie Rogaland w Norwegii. Szczyt jest prawie płaski i ma około 25 na 25 metrów, więc na krawędzi można spokojnie stanąć i patrzeć w dół.
Nazwa znaczy po angielsku „Pulpit Rock”, czyli ambona. Dawna miejscowa nazwa to Hyvlatonnå, co oznacza ząb hebla stolarskiego. Forma Prekestolen bez litery „i” pojawiła się około roku 1900, kiedy lokalne stowarzyszenie turystyczne chciało promować to miejsce. Literę „i” dodano później, żeby nazwa pasowała do nynorsk, oficjalnej lokalnej odmiany języka norweskiego. Dziś obowiązuje pisownia Preikestolen.
Miejsce jest jedną z najczęściej odwiedzanych naturalnych atrakcji w Norwegii. Od kilku lat wiele osób wybiera je jako główny cel wyjazdu w okolicę Stavanger.
Ile trwa szlak na Preikestolen?
Z parkingu na szczyt idzie się zwykle od 2 do 3 godzin, a cała wyprawa w obie strony zajmuje od 3 do 4 godzin. Trasa ma około 3,8 km w jedną stronę.
Szlak zaczyna się przy Preikestolhytta, na wysokości około 270 metrów nad poziomem morza, i prowadzi na 604 metry. Różnica wysokości wynosi 334 metry. Czas zależy od ruchu na szlaku, doświadczenia i kondycji.
Trasa nie jest długa, ale ma kilka grzbietów. Raz się podchodzi, potem schodzi, a potem znowu podchodzi. Dlatego łączne przewyższenie jest większe, niż sugeruje sama różnica wysokości, i na mapie warto liczyć czas bardziej zachowawczo.
Jak trudny jest szlak na Preikestolen?
Szlak jest bardzo stromy w niektórych miejscach. Nie jest techniczny, ale wymaga dobrej kondycji i uwagi na nierównym podłożu.
Zimą i wiosną, gdy leży śnieg i lód, trudność rośnie wyraźnie. Zimą wejście na szczyt nie zawsze jest możliwe.
Ścieżka nie zawsze była tak dobra jak dziś. Prace nad jej poprawą ruszyły na początku kwietnia 2013 roku, bo dawny szlak był wąski i w niektórych miejscach przejście bywało niemożliwe. Modernizację zakończono w 2016 roku. W 2019 roku ruszył kolejny projekt, który dotyczył m.in. oznakowania na trasie.
Jak dojechać na Preikestolen ze Stavanger i gdzie zaparkować?
Ze Stavanger do skały jest około 25 kilometrów. Dojazd samochodem prowadzi drogą krajową 13. Od kwietnia 2020 roku można też jechać podwodnym tunelem Ryfylketunnelen, a przejazd z miasta na parking zajmuje około 40 minut.
| Sposób dojazdu | Czas |
|---|---|
| Samochód ze Stavanger na parking | około 40 minut |
| Prom z Lauvvika do Oanes, od południa | Aktualny rozkład promu z Lauvvika do Oanes sprawdź u przewoźnika. |
| Szlak z parkingu na szczyt | od 2 do 3 godzin |
Droga kończy się na parkingu przy Preikestolen Fjellstue, tuż na południe od miejscowości Jørpeland. Parking jest płatny, a aktualną stawkę podaje obiekt na swojej oficjalnej stronie. Z lotniska Stavanger (Sola), które obsługuje loty z wielu krajów Europy, można dojechać do miasta, a dalej na parking. Aktualne informacje o transporcie z lotniska znajdziesz na oficjalnej stronie lotniska Stavanger Sola w sekcji dojazdu do miasta.
Jakie są inne drogi na Preikestolen?
Są dwie alternatywy dla samochodu i szlaku z parkingu.
- Wycieczka łodzią Lysefjordem. Trasa prowadzi do samego końca fiordu, do wioski Lysebotn, z postojami przy małych przystaniach. Poza latem pogoda bywa mokra i zimna, a chmury mogą zasłonić widok na skałę.
- Szlak z Bratteli. Zaczyna się w miejscu, gdzie zatrzymuje się turystyczny prom z Lauvvika do Lysebotn, a ścieżka prowadzi pod Pulpitem. Trasa jest trudniejsza i zajmuje od 4 do 5 godzin w jedną stronę.
Blisko końca fiordu leży góra Kjerag, do której wiele osób jedzie zamiast na Preikestolen. Słynny głaz Kjeragbolten klinuje się w szczelinie między skałami.
Kiedy najlepiej iść na Preikestolen?
Najłatwiej o wejście w cieplejszej części roku, kiedy na szlaku nie ma śniegu ani lodu. Zimą i wiosną trasa jest trudniejsza, a zimowe wejście nie zawsze jest możliwe.
Region ma łagodny, wilgotny klimat nadmorski. W Stavanger, leżącym około 25 kilometrów od skały, temperatury rzadko spadają głęboko poniżej zera, a zimą zwykle utrzymują się powyżej zera. Opadów jest sporo, ale mniej niż na północnych odcinkach wybrzeża.
Pogoda w górach potrafi zmieniać się szybko. Dlatego przy wyborze dnia warto sprawdzić prognozę tuż przed wyjazdem, a nie tylko na tydzień wcześniej. Mgła i chmury najczęściej zasłaniają widoki poza sezonem letnim.
Czy z dziećmi wejście na Preikestolen ma sens?
Trasa jest stroma w kilku miejscach i prowadzi przez kilka grzbietów. Dlatego o wejściu z dzieckiem decyduje jego kondycja i doświadczenie w górach, a nie sam dystans. Dziecko musi samo przejść około 3,8 km w jedną stronę i wrócić tą samą drogą.
Przy krawędzi nie ma ogrodzeń. Władze zdecydowały, że ogrodzenia i inne zabezpieczenia nie będą stawiane, bo według nich zepsułyby krajobraz i mogłyby zachęcać do wchodzenia na barierki. Śmiertelne wypadki zdarzają się tam bardzo rzadko, ale to oznacza, że opiekun musi pilnować dzieci na całym odcinku.
Najrozsądniej wybrać dzień bez śniegu i bez mokrej, śliskiej skały. Przy zmęczeniu dziecka lepiej zawrócić wcześniej niż próbować dojść na szczyt na siłę.
Jak zbudowana jest skała i jak wygląda okolica?
Skała powstała w okresie ostatniego zlodowacenia, około 10 000 lat temu, gdy krawędź lodowca dotarła do klifu. Woda z lodowca zamarzała w szczelinach, odrywając duże, kanciaste bloki, które potem zostały wyniesione przez lodowiec. Stąd kanciasty kształt płaskiego szczytu.
Na płaskim szczycie nadal biegnie głęboka szczelina. Ze względu na pęknięcia taras kiedyś się zawali, ale badania geologiczne pokazują, że w przewidywalnej przyszłości to nie nastąpi. Geolodzy potwierdzili bezpieczeństwo platformy.
Góry otaczające skałę osiągają wysokość do 843 metrów. Na niektórych szczytach są płaskie tereny z jeziorami. Krajobraz doliny Ryfylke jest zielony i łagodny, co kontrastuje z pionowym urwiskiem nad fiordem. Podobne lodowcowe krajobrazy opisuje artykuł o lodowcu Briksdal.
Jak zaplanować wyjazd na Preikestolen?
Zacznij od terminu. Wybierz dzień z suchą pogodą i bez śniegu, a plan dnia ułóż tak, by zostało kilka godzin zapasu na wyjście i powrót.
Sprawdź dojazd. Jeśli jedziesz promem z południa, sprawdź jego rozkład wcześniej, bo kursy są ograniczone. Jeśli jedziesz samochodem, pamiętaj, że parking jest płatny i trzeba go znaleźć przed wejściem na szlak.
Przygotuj zapas wody i jedzenia na całą wyprawę, czyli od 3 do 4 godzin w obie strony, i ubierz się warstwowo, bo na szczycie wieje. Jeśli po wizycie na Preikestolen chcesz zaplanować kolejne trasy w Norwegii, zajrzyj do przeglądu gór w Norwegii.
Link partnerski Stavanger: noclegi. Porównaj noclegi
Link partnerski Stavanger: loty. Porównaj ceny lotów
Pytania o Norwegię
Czy na Preikestolen można wejść zimą?
Zimą i wiosną szlak jest trudniejszy, bo leży na nim śnieg i lód. Zimowe wejście na szczyt nie zawsze jest możliwe ze względu na śnieg.
Ile trwa wejście z parkingu na Preikestolen?
Dojście z parkingu na szczyt zajmuje zwykle od 2 do 3 godzin. Cała wyprawa w obie strony to od 3 do 4 godzin, zależnie od kondycji i ruchu na szlaku.
Czy z lotniska w Stavanger da się dojechać na Preikestolen?
Tak, z lotniska Stavanger (Sola) jedzie się do miasta, a dalej na parking. Konkretny transport sprawdź na stronie lotniska przed wyjazdem.
Czy na Preikestolen jest ogrodzenie?
Nie. Władze zdecydowały się nie stawiać ogrodzeń ani innych zabezpieczeń, bo uznały, że zepsułyby krajobraz, a śmiertelne wypadki są tam bardzo rzadkie.
Czy do Preikestolen można dopłynąć łodzią?
Tak, wycieczki łodzią Lysefjordem są możliwe. Z wody widać klif, ale poza latem chmury mogą zasłonić widok.