
Ile się idzie na Trolltungę?
Szlak na Trolltungę ma 27 kilometrów w obie strony i trwa od 10 do 12 godzin razem z przerwami. Skalny język leży na wysokości 1126 metrów nad poziomem morza, w gminie Ullensvang w regionie Vestland. Wystaje poziomo z góry około 700 metrów nad północnym brzegiem jeziora Ringedalsvatnet. Na całej trasie przewyższenie wynosi około 1100 metrów. Szlak prowadzi przez wysokogórski teren z potokami, głazami, błotem i miejscami z wodą. Przed 2010 rokiem szlak przemierzało niewiele osób, a potem jego popularność gwałtownie wzrosła i Trolltunga stała się jedną z najbardziej znanych atrakcji Norwegii. Gmina Ullensvang graniczy z Hardangerfjordem, więc przed wyjazdem warto dobrze poznać cały region. To nie jest spacer dla osób bez doświadczenia w górach. Szlak wymaga wytrzymałości na długim dystansie, a nie tylko dobrej formy na krótkim podejściu.
Jak dojechać na początek szlaku w Skjeggedal?
Szlak zaczyna się w Skjeggedal, przy małym parkingu z toaletą. Miejscowość leży około 7 kilometrów od drogi krajowej numer 13 w Tyssedalen, przy tamie na końcu jeziora Ringedalsvatnet. Dojazd samochodem jest najprostszy, a wybór trasy zależy od tego, skąd przyjeżdżasz.
| Punkt odniesienia | Odległość w kilometrach |
|---|---|
| Miasto Odda do Trolltungi | 17 |
| Bergen do Trolltungi drogami głównymi | 190 |
| Droga krajowa 13 do Skjeggedal | 7 |
Z Odda jest najbliżej, bo to największa miejscowość w gminie i jej centrum. Z Bergen trzeba przejechać kilka godzin, więc warto to uwzględnić w planie dnia. Dolina prowadzi drogą wzdłuż wody i gór, dlatego w czasie podróży łatwo o zatrzymania na widoki. Przed wyjazdem sprawdź stan dróg, bo w górach warunki zmieniają się szybko, a na wysokości mogą zalegać płaty śniegu.
Którym parkingiem wybrać na start?
Są dwa punkty startu, które różnią się dojazdem i wysokością wyjścia.
| Start | Charakter | Dojazd |
|---|---|---|
| Dolny parking w Skjeggedal | Klasyczny początek szlaku | Parking płatny, aktualną cenę na jeden dzień sprawdź na oficjalnej stronie parkingu lub w kasie |
| Måglitopp | Start wyżej, na płaskowyżu | Płatna droga, może być dostępna dla pieszych |
Płatną drogę na Måglitopp można zarezerwować online. Wjazd jest ograniczony liczbą miejsc parkingowych, a brama otwiera się o poranku w sezonie. Ze Skjeggedal na Måglitopp kursuje autobus wahadłowy. Przed wyjazdem sprawdź zasady i aktualne ceny przejazdu płatną drogą oraz autobusem wahadłowym u przewoźnika i na stronie zarządcy drogi. Start z wyższego punktu skraca podejście, ale nie zwalnia z pokonania reszty trasy i powrotu.
Jak wygląda trasa na Trolltungę krok po kroku?
Pierwsze podejście
Szlak zaczyna się przy parkingu, po lewej stronie dawnej kolejki Mågelibanen, która dziś nie kursuje. Oznaczają go czerwone znaki T malowane na skałach oraz tablice z odległością do Trolltungi i do punktu startu. Pierwsze 1,5 kilometra prowadzi do Måglitopp i pnie się o 450 metrów. Potem teren na chwilę się spłaszcza, a następnie szlak stromo wspina się o 330 metrów, z Gryteskaret do Trombåskåret. To najbardziej stromy fragment trasy. W ostatnich latach odcinek poprawiono, co ułatwia przejście, ale wciąż wymaga dobrej kondycji i uważnego stawiania kroków.
Dalsza trasa
Po około 4 kilometrach stromego podejścia szlak opada w stronę Store Floren. Dalej prowadzi przez Hesteflåene i wyschniętą rzekę Endåno, a następnie wspina się do Endanuten. Potem przechodzi przez Tyssestrengene, mija kotły lodowcowe, czyli Jettegryter, oraz Tysshøl, po czym dochodzi do Trolltungi. Odległość od Skjeggedal wynosi około 13,5 kilometra. Powrót idzie tą samą drogą, więc ten sam odcinek trzeba pokonać jeszcze raz, już po wysiłku i na zmęczonych nogach.
Schronisko w planach
Na całym szlaku nie ma schronisk ani punktów żywieniowych. Planowane jest zbudowanie schroniska mniej więcej w połowie drogi między Trolltungą a Tyssedalen, które miałoby dać wędrowcom miejsce na odpoczynek. Na razie na trasie są tylko dwie awaryjne chaty. Nie należy na nie liczyć jako na stały punkt postoju.
Kiedy najlepiej iść na Trolltungę?
Szlak jest dostępny dla doświadczonych wędrowców i grup z przewodnikiem od połowy czerwca do połowy września, zależnie od tego, kiedy stopnieje śnieg. Po ciężkiej zimie śnieg potrafi leżyć na szlaku także latem, a w wielu latach utrzymuje się nawet w lipcu. Jesienią dni są za krótkie na tak długą trasę. Wyprawy z rakietami śnieżnymi lub nartami z przewodnikiem ruszają od marca, ale to już zupełnie inny charakter wyprawy.
Pogoda na wybrzeżu jest łagodna i wilgotna, ale latem i jesienią szybko się zmienia: od błękitnego nieba do wiatru, deszczu i gęstej mgły. Przed wyjściem sprawdź prognozę i zapytaj miejscowych o warunki. Po deszczu szlak szybko zamienia się w błoto, bo jest mocno uczęszczany. Latem wyjdź wcześnie rano, a najpóźniejszą godzinę wyjścia w sezonie letnim sprawdź w oficjalnych informacjach o szlaku, żeby wrócić przed zmierzchem i zostawić sobie zapas czasu. We wrześniu wyjście musi być jeszcze wcześniejsze, a najpóźniejszą godzinę wyjścia we wrześniu sprawdź w oficjalnych informacjach o szlaku, bo wieczory przychodzą szybciej.
Co zabrać na szlak na Trolltungę?
Nawet latem potrzebny jest odpowiedni sprzęt. Na trasie nie ma sklepów ani punktów z zaopatrzeniem, dlatego zabierz wszystko, czego potrzebujesz na cały dzień. Mgła potrafi zmienić widoczność w kilka minut, więc orientacja w terenie ma znaczenie.
- solidne buty trekkingowe, a nie zwykłe obuwie sportowe
- wiatroszczelna, długa kurtka
- długie spodnie oraz ciepła warstwa na zmienną pogodę
- woda i jedzenie na cały dzień
- mapa i sposób orientacji w terenie, bo we mgle łatwo zabłądzić
- zapasowe ubranie na wypadek deszczu lub spadku temperatury
Norweskie stowarzyszenie turystyczne zalicza szlak do trudnych i wymagających dobrej kondycji oraz odpowiedniego obuwia. Wielu wędrowców zapomina, że zejście w mokrych butach po długim dniu bywa tak samo wyczerpujące jak podejście.
Jak bezpiecznie przejść szlak na Trolltungę?
Przy krawędzi skały nie postawiono barierki, żeby nie zmieniać naturalnego krajobrazu. Do zejścia na skałę zamontowano tylko kilka małych metalowych haczyków. W 2015 roku na Trolltungę zginęła 24-letnia Australijka, spadając z krawędzi. Zdjęcia ludzi wiszących nad przepaścią lub stojących na rękach na krawędzi są najczęściej zmanipulowane, a wiele z nich powstało w programach graficznych.
Większość akcji ratunkowych nie dotyczy samej skały, lecz wyczerpania, kontuzji i mgły podczas drogi powrotnej. Przewodnicy górscy na parkingu w Skjeggedal doradzają, jak się ubrać i przygotować, ale nie mogą nikomu zabronić wyjścia. Liczba interwencji spadła po ich pojawieniu się, co pokazuje, że dobre przygotowanie naprawdę działa. Osoby niepewne swoich sił powinny zrezygnować albo wybrać przewodnika z lokalnej grupy. Doświadczeni wędrowcy mogą iść sami, pod warunkiem dobrego przygotowania i sprawdzenia prognozy.
Co zobaczyć po drodze i w okolicy Trolltungi?
Góry w pobliżu skały sięgają do 1500 metrów wysokości. Na płaskowyżach leżą jeziora, a latem w wielu miejscach utrzymują się płaty śniegu. Z oddali widać lodowiec Folgefonna, jeden z największych lodowców Norwegii, którego ramiona spływają w doliny. Okolica Hardangeru słynie z sadów, zwłaszcza w maju i na początku czerwca, gdy kwitną drzewa owocowe.
Geologia skały
Skała należy do najstarszej skalnej podstawy, czyli prekambryjskiego podłoża. Powstała w czasie ostatniej epoki lodowcowej, około 10 000 lat temu, gdy brzeg lodowca dotarł do tego miejsca. Woda z lodowca zamarzała w szczelinach, rozsadzała góry i odrywała duże, ostre bloki. Te bloki były później wynoszone przez lodowiec. Sama krawędź zbudowana jest z gnejsu, w którym nadal powstają głębokie pęknięcia. Mokre, śliskie zbocza wokół szlaku także zawierają gnejs, co warto mieć na uwadze przy każdym kroku.
Jeśli interesują Cię podobne formacje skalne nad wodą, zajrzyj na Kjeragbolten. Pamiętaj jednak, że każda taka trasa wymaga osobnego planu i oceny własnych sił.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu na Trolltungę?
Zacznij od wyboru dnia z dobrą prognozą, bo pogoda w tym rejonie zmienia się szybko. Potem wybierz punkt startu: dolny parking w Skjeggedal albo płatną drogę na Måglitopp. Następnie zaplanuj dojazd, uwzględniając odległość z Odda lub Bergen, i sprawdź aktualne ceny oraz zasady parkingów, bo zmieniają się z roku na rok. Na koniec przygotuj ekwipunek i zaplanuj godzinę wyjścia tak, by wrócić przed zmierzchem.
Jeśli planujesz więcej niż jedną górską wycieczkę w Norwegii, porównaj ją z Lysefjordem albo szlakiem na Preikestolen. Każdy z tych szlaków wymaga innego przygotowania.
Pytania o Norwegię
Czy na Trolltungę trzeba mieć doświadczenie w górach?
Tak, szlak jest długi i wymagający, a na wysokogórskim terenie łatwo o zmęczenie i mgłę. Osoby niepewne powinny iść z lokalnym przewodnikiem albo zrezygnować.
Czy przy krawędzi skały jest barierka?
Nie. Przy krawędzi nie postawiono barierki, a do zejścia na skałę zamontowano tylko kilka małych metalowych haczyków.
Czy na szlaku można coś kupić?
Nie. Na trasie nie ma sklepów ani punktów z zaopatrzeniem, więc zabierz wodę i jedzenie na cały dzień.
Kiedy najlepiej wybrać się na Trolltungę?
Szlak jest dostępny od połowy czerwca do połowy września, zależnie od topnienia śniegu. Jesienią dni są zbyt krótkie na tak długą trasę.
Czy zdjęcia ludzi wiszących nad przepaścią są prawdziwe?
Najczęściej nie, bo bywają zmanipulowane. Wiele z nich powstało w programach graficznych, a nie na skale.
Jak długo trwa cała wyprawa?
Cały szlak w obie strony zajmuje od 10 do 12 godzin, łącznie z przerwami. Dlatego wyjście warto zaplanować wcześnie rano.